← Terug naar kennisbank HOSTING

SSL/TLS certificaten — Let's Encrypt vs betaald, wat past bij jou?

"Moet ik een certificaat kopen of is gratis Let's Encrypt voldoende?" — bijna elke site-eigenaar twijfelt hier. Het korte antwoord: voor 95% van de sites is Let's Encrypt prima. Het lange antwoord — wanneer betaald wél zinvol is, en welke mythes je kunt negeren — staat hieronder.

Er zijn weinig onderwerpen waar zoveel marketing-misinformatie omheen hangt als SSL-certificaten. Verkopers van premium certificaten benadrukken graag dat hun product "veiliger" is dan gratis alternatieven, of dat je site "professioneler" oogt met een EV-certificaat. Beide claims kloppen niet meer sinds 2019. Tijd voor een eerlijk overzicht.

Eerst even: wat is SSL/TLS?

SSL (Secure Sockets Layer) en TLS (Transport Layer Security) zijn de protocollen die zorgen dat verkeer tussen browser en server versleuteld is. SSL is de oude naam — sinds 2015 gebruiken we eigenlijk TLS, maar de term "SSL-certificaat" is in het algemeen taalgebruik blijven hangen.

Een certificaat doet drie dingen:

  • Versleutelt de communicatie tussen browser en server (afluisteren wordt onmogelijk)
  • Verifieert dat je verbinding maakt met de echte eigenaar van het domein
  • Garandeert integriteit — niemand kan onderweg de inhoud aanpassen

Sinds 2018 bestraft Google sites zonder HTTPS in zoekresultaten en tonen browsers waarschuwingen. HTTPS is geen optie meer — het is de nieuwe standaard.

De drie certificaat-types: DV, OV, EV

Alle SSL-certificaten vallen in één van drie categorieën, op basis van hoe streng de uitgever de aanvrager controleert:

DV — Domain Validation

De uitgever controleert alleen of jij de eigenaar bent van het domein. Bewijs gaat via een DNS-record toevoegen, een bestand in je webroot plaatsen, of een mail klikken. Geheel geautomatiseerd, vaak binnen minuten. Dit is wat Let's Encrypt uitgeeft, en wat ook bij commerciële DV-certificaten gebeurt.

OV — Organization Validation

De uitgever controleert óók of het bedrijf achter het domein écht bestaat. Bewijs: KvK-uittreksel, telefonisch contact met het opgegeven nummer. Duurt 1-3 werkdagen. Het bedrijfsnaam wordt opgenomen in het certificaat — zichtbaar als bezoekers op het slotje klikken.

EV — Extended Validation

De zwaarste validatie. De uitgever doet uitgebreide bedrijfsverificatie volgens een internationale standaard. Tot 2019 toonden browsers EV-certificaten met een groene balk en bedrijfsnaam in de URL-balk. Sinds 2019 is die groene balk verdwenen — Chrome, Firefox, Safari hebben allemaal besloten dat de UX-winst niet opwoog tegen de complexiteit.

De grootste mythe over EV: "Het toont een groene balk met je bedrijfsnaam en straalt vertrouwen uit." Dat klopt sinds 2019 niet meer. EV-certificaten zien er voor bezoekers identiek uit aan DV-certificaten — beide tonen alleen het slotje. De UX-voordelen die EV verkocht zijn weg, de prijs is gebleven.

Let's Encrypt — wat is het en hoe werkt het?

Let's Encrypt is een non-profit certificate authority (CA) gestart in 2016 door onder meer Mozilla, Google en EFF. Doel: HTTPS gratis en universeel maken. Per begin 2026 levert Let's Encrypt jaarlijks 500+ miljoen certificaten wereldwijd uit — meer dan welke commerciële CA dan ook.

Hoe het werkt:

  • DV-validatie via een protocol genaamd ACME (Automatic Certificate Management Environment)
  • Geldigheid: 90 dagen (waarom: zie onder)
  • Auto-renewal: vrijwel alle hosting biedt automatische verlenging via Certbot of vergelijkbare tools
  • Wildcard support: ja, sinds 2018 (gratis), via DNS-01 challenge
  • Multi-domain (SAN): ja, tot 100 domeinen per certificaat

De korte 90-dagen geldigheid is bewust: dwingt automatisering af, beperkt de impact als een private key lekt, en stimuleert de hele industrie om naar kortere geldigheidsduur te gaan. CAs als DigiCert leveren commerciële certificaten inmiddels ook met max 397 dagen, omdat de CA/Browser Forum dat als limiet heeft gesteld.

Hoe installeer je Let's Encrypt?

Op moderne hosting hoef je vrijwel niets te doen — Let's Encrypt is standaard ingebakken:

  • cPanel: SSL/TLS Status of "AutoSSL" — automatisch geïnstalleerd voor elk domein bij accountcreatie
  • Plesk: Domains → SSL/TLS Certificates → "Install" voor Let's Encrypt
  • DirectAdmin: Domain Setup → SSL Certificates → "Free & automatic certificate from Let's Encrypt"
  • Managed WordPress hosting (Kinsta, WP Engine, SiteGround): standaard aan, zero setup
  • Eigen VPS/server: Certbot via je package manager. Werkt op Apache, Nginx, of standalone

Voor een typische installatie via Certbot op Ubuntu:

sudo apt install certbot python3-certbot-apache
sudo certbot --apache -d jouwsite.nl -d www.jouwsite.nl

Dat is het. Certbot configureert ook automatisch HTTP → HTTPS redirect en zet auto-renewal op. Daarna nooit meer iets doen — tenzij je certificaat-issuanceregels wijzigen.

Betaalde alternatieven en hun prijzen

Voor wie toch een commercieel certificaat wil overwegen, indicatieve jaarprijzen voor 2026:

  • DV (Domain Validation): €40-120/jaar bij DigiCert, Sectigo, GeoTrust, GoDaddy
  • OV (Organization Validation): €100-250/jaar
  • EV (Extended Validation): €200-600/jaar
  • Wildcard DV: €100-200/jaar (gratis bij Let's Encrypt)
  • Wildcard OV: €250-600/jaar

Bij goedkopere resellers (NameCheap, GoGetSSL, SSLs.com) liggen deze prijzen vaak 50% lager dan bij de hoofd-CAs zelf.

Wanneer is Let's Encrypt voldoende?

Voor verreweg de meeste sites is gratis Let's Encrypt prima. Concreet:

  • Standaard zakelijke websites: brochure-sites, portfolio's, blogs
  • Webshops tot middelgroot — WooCommerce, Shopify, Magento webshops draaien massaal op Let's Encrypt
  • Mkb tot grote bedrijven: zelfs Fortune 500 bedrijven gebruiken Let's Encrypt voor delen van hun infrastructuur
  • Multi-subdomain setups: één wildcard voor *.jouwbedrijf.nl dekt alles, gratis
  • API endpoints, dev/staging omgevingen: razendsnelle setup en cleanup

De versleuteling van een Let's Encrypt certificaat is identiek aan een €600 EV-certificaat. Dezelfde algoritmes, dezelfde sleutelsterkte, dezelfde browser-trust. Het verschil zit alleen in het validatieproces, niet in de cryptografische bescherming.

Wanneer is betaald zinvol?

Er zijn enkele specifieke scenario's waar betaald wel verstandig is:

1. Compliance-eisen

Sommige certificeringen of frameworks (PCI-DSS in specifieke contexten, bepaalde ISO-implementaties, bank-integraties) eisen of prefereren OV/EV. Niet omdat het veiliger is, maar omdat het de organisatie-identiteit cryptografisch verifieert. Check bij je auditor of compliance-officer.

2. Verzekering bij datalek

Commerciële CAs leveren bij hun OV/EV-certificaten vaak verzekering tegen geld-schade bij certificaatfouten — typisch €500.000-€2.000.000. Voor de meeste sites overbodig (de kans op een geld-claim wegens een SSL-fout is minimaal), maar voor banken en betalingsverwerkers relevant.

3. Wildcards op specifieke setups

Let's Encrypt wildcard vereist DNS-01 challenge. Als je DNS-provider geen API heeft die certbot ondersteunt, en handmatig elke 90 dagen DNS-records updaten geen optie is — dan is een commercieel wildcard met 1 jaar geldigheid praktischer.

4. Custom features

Sommige commerciële CAs bieden gespecialiseerde certificaten: code-signing, S/MIME (mail-encryptie), Adobe-signing. Daar heeft Let's Encrypt geen alternatief voor.

5. SLA en support

Heb je een commercieel SLA nodig waarbij iemand telefonisch reageert binnen X uur als er problemen zijn met je certificaat? Dat krijg je niet bij gratis Let's Encrypt. Bij €500/jaar bij DigiCert wel.

Wildcard certificaten — voor *.jouwsite.nl

Een wildcard certificaat dekt alle subdomeinen van een domein in één keer:

  • *.jouwsite.nl dekt www.jouwsite.nl, shop.jouwsite.nl, api.jouwsite.nl, etc.
  • Maar niet jouwsite.nl zelf (root) — daar heb je een aparte vermelding voor nodig
  • Ook niet meerdere niveaus: *.dev.jouwsite.nl dekt geen foo.bar.dev.jouwsite.nl

Praktische setup met Let's Encrypt:

sudo certbot certonly --manual --preferred-challenges=dns \
  -d "*.jouwsite.nl" -d "jouwsite.nl"

Vereist DNS-01 challenge. Sommige hosters automatiseren dit via plugin (zoals certbot-dns-cloudflare voor Cloudflare-DNS).

Multi-domain (SAN) certificaten

Multi-domain certificaten dekken meerdere onafhankelijke domeinen in één certificaat:

  • jouwsite.nl
  • jouwbedrijf.nl
  • vakantievilla.com

Handig als je meerdere domeinen op dezelfde server host. Let's Encrypt ondersteunt dit gratis tot 100 domeinen per certificaat. Bij Certbot voeg je gewoon meerdere -d flags toe.

Auto-renewal — niet vergeten

Een verlopen certificaat is een offline site. Browsers tonen waarschuwingen die conversies kelderen. De #1 fout met SSL: niet automatisch verlengen.

  • Hosting-niveau: cPanel/Plesk/DirectAdmin doen dit automatisch — controleer dat AutoSSL of Auto-renewal actief is
  • Certbot: voegt standaard een cron-job toe (/etc/cron.d/certbot) die elke 12 uur checkt of verlenging nodig is
  • Test eens met sudo certbot renew --dry-run — probeert renewal zonder echt te wijzigen

Bij betaalde certificaten: zet kalender-reminders 30, 14 en 7 dagen vóór vervaldatum. Geen automatische verlenging tenzij je dat actief regelt.

Tools om je certificaat te testen

  • SSL Labs Server Test: complete audit van je SSL-config. Krijgt 'A' bij goede setup, 'F' bij grote problemen. Test ook protocol-versies, cipher suites, OCSP stapling
  • crt.sh: certificate transparency log — toont elk certificaat ooit uitgegeven voor jouw domein. Handig om verdachte uitgiftes te detecteren
  • Why No Padlock?: detecteert mixed content (HTTP-resources op HTTPS-pagina) — veelvoorkomende oorzaak van "site niet geheel beveiligd" waarschuwing
  • Browser DevTools → Security tab: snelle check op mixed content en certificaat-info

Veelvoorkomende issues

"Site is niet volledig beveiligd"

Mixed content: je pagina laadt over HTTPS maar bevat HTTP-resources (afbeeldingen, scripts, iframes). Fix: zorg dat alle interne URLs HTTPS gebruiken. Voor WordPress: plugin "Better Search Replace" om alle http://jouwsite.nl in de database naar https://jouwsite.nl te wijzigen.

Certificaat verlopen

Auto-renewal niet werkend. Check: zijn DNS records correct? Heeft je hosting toegang tot poort 80/443 voor Let's Encrypt's HTTP-01 challenge? Op shared hosting: contact support; op eigen server: sudo certbot renew --dry-run draaien.

Subdomein heeft geen certificaat

Wildcard certificaat alleen voor *.jouwsite.nl? Dan dekt 'ie niet jouwsite.nl zelf. Voeg het root-domein expliciet toe aan het certificaat.

Certificaat fout op mobiel/oudere browsers

Mogelijk gebruik je een modern certificate chain die oudere systemen niet kennen. Test op SSL Labs met "Trusted by" sectie. Oplossing: alternative chain serveren (Certbot heeft --preferred-chain optie).

HTTP/2 of HTTP/3 werkt niet

HTTP/2 vereist HTTPS, maar HTTPS impliceert geen HTTP/2. Beide moeten apart aan op server-niveau. Test op KeyCDN's HTTP/2 test.

Mijn advies voor de meeste sites

Als ik morgen vijf nieuwe websites zou opzetten, gebruik ik op alle vijf Let's Encrypt. Geen overweging, geen marketing-overtuiging — gewoon de praktisch beste keuze. Gratis, automatisch, vanaf elke moderne hosting binnen 5 minuten beschikbaar, en cryptografisch identiek aan welk premium certificaat dan ook.

Twijfel je over compliance-eisen of wil je daadwerkelijk EV/OV om bedrijfsmatige redenen — vraag eerst je auditor of jurist of het écht vereist is. In de meeste gevallen kun je ze argumenteren dat moderne DV-certificaten (van Let's Encrypt of betaald) voor 99% van de scenario's voldoen.

Wanneer schakel je hulp in?

  • Auto-renewal werkt niet en je weet niet waarom — vaak DNS-config of hosting-permissies
  • Mixed content waar je geen wegwijs in raakt
  • Site werkt op desktop maar geeft SSL-fouten op specifieke mobiele apparaten
  • Migratie van betaald certificaat naar Let's Encrypt zonder downtime
  • Wildcard setup met DNS-API integratie voor automatisering
  • Custom certificaat (intern bedrijfsnetwerk, code-signing, S/MIME)
  • SSL Labs grade onder B en je weet niet welke kant op

SSL is een onderwerp waar veel mensen onnodig veel geld aan uitgeven door marketing. De realiteit: voor 95% van de Nederlandse mkb-sites is Let's Encrypt niet alleen acceptabel maar echt de beste keuze. Geen jaarlijkse vernieuwing, geen vergeten herinneringen, geen verlopen certificaten. Gewoon — werkt.